Monday, January 20, 2020

హంపి

'ఎవరిదలఁచు చుంటివే?' యని యడిగిన
'నెవరుగలరు నాకు భువి?' నటంచు,
గోలుగోలుమనుచు గొంతెత్తియేడ్చి యా 
యింతి మమ్ముఁగూడ నేడిపించె! 

వందలయేళ్ళనాటి వైభవాన్ని తల్చుకు వెక్కిళ్లు పడుతున్న హంపిని చూసొద్దామని నువ్వు..  ఎప్పటిలాగే నీ వెనుక నేను.. 

"అప్పుడు పుట్టి ఉంటే?" అని పురాస్మృతులని తరచి తడుముతూ... నా దారి దీపానివి.. నీ వెనుకే నేను.. 

********

"కమలాపురం! కామలాపురం ఇది.. తిరుమల రామచంద్ర చెప్పలేదూ? విజయనగర ప్రభువుల పూజాకమలాలు ఇక్కడి నుంచే వెళ్లేవట. ఆ చెఱువు ఎక్కడో?" అంటూ మట్టిదారుల రోజులకి చెయ్యిపట్టుకు తీసుకుపోయావు. కాళ్ళు నేలమీదే ఉన్నా ఊహలు మబ్బు పొత్తిళ్లలోనే. 

ఓం ప్రథమమని కాలుపెట్టిన హంపీ విరూపాక్ష దేవాలయానికి "రాయలవారూ రాణులూ వచ్చేవారు కదూ?" అని తలవాకిట నా ఆలోచనలకి కొక్కేలు తగిల్చి ఆపై నువ్వేదో చెప్తున్నావు. నాకేమీ పట్టలేదింక. 

'హేమకూటానికి దారి ఇదే..' అని దారిలో భటుడొకడు చెప్పాడనుకో. చరిత్రకి సాక్ష్యాలుగా మౌనంగా నిలిచిన ఆ కొండరాళ్లలో ఏం వెతుకుతాం? కదంబమాల ఎరుగుదుం. కదంబమాలలా గోపురాలా! మన నాగరాజులా... నేర్చుకునేందుకు వచ్చిన కుఱ్ఱ శిల్పులు చెక్కినవంటావా? మరి ఎక్కడా పిల్లి బొమ్మ కింద మల్లి అని రాయలేదే! వెతికాను. అంతలేసి బండలు, ఆపైన చెక్కిన మెట్లు! ఎలా సాధ్యమో, ఆ కాలానికి ఎంతలేసి మనుషులో! గుట్ట మొగలో రాతి మంటపాలు. కూలిన కోటల్లో తిరిగినా కలగని వింత అనుభూతి. బహుశా చూడవచ్చే వారికి, గుర్రాలకి విశ్రాంతిగృహాలుగా ఊహించుకుంటే ఆరోజుల తీరు కొద్ది కొద్దిగా ఊహకి అందుతుంది. విరూపాక్షుని కోనేటి మెట్లు, పూల అంగళ్ళు, కోవెల దారులు... వినే చెవులకోసం ప్రతీ రాయీ కథలెన్నో దాచుకుని ఎదురుచూస్తున్నట్టు కనబడడం మొదలయింది. 

చిన్నికృష్ణుడి కోవెలొకటి.. ముక్కలు చెక్కలైపోయింది. మిగుళ్ళూ తగుళ్ళూ ఎక్కడో దాచిపెట్టారట. సున్నపు కట్టు మధ్య అస్థిపంజరాల్లా పొడుచుకొచ్చిన ఇటుకల రాజగోపురం చూస్తే నొప్పేసింది. భోరుమంటానని తెలిసి నా తీరుమళ్లించేవాడివి నువ్వు. "అచ్చం మీ పద్మనాభం కుంతీమాధవస్వామి కోవెలలా లేదూ?" అని ఆశ్చర్యపోయావు. మా పుట్టినింటి గజపతుల పీచమడిచాడీ కృష్ణదేవరాయలు! పోనీలే... ఈ ఊరిపేరూ విజయనగరమేగా. ఆ సామ్యానికి నెమ్మదించాను. ఆలయం ఎదురుగా బజారు ముందు శంఖుచక్రాలు తీర్చిన రాతి హుండీ! ఏనుగులు కదిపినా కదిలేలా ఉందా దానిపై మూత? పక్కనే ఎక్కడైనా కుండీలు కూడా కనిపిస్తాయేమో అని వెతికాను. అశ్వదళాన్ని పెంచేందుకు రాయలవారు దిగుమతి చేసుకున్న మేలుజాతి గుర్రాల పిల్లలకి పాలుపట్టే రాతి కుండీలుండాలెక్కడో! విస్తరించిన కృష్ణబజారు ఆనవాళ్లు కనుచూపుమేరా కనిపించాయి. రత్నాలు రాసులు పోసినారిచట? ఇక్కడ కాదట. ఇది తిరనాళ్ల బజారే! 

తలెత్తి చూసినా తనివితీరని ఎత్తులో ఎక్కడో ఉన్నతంగా కూర్చున్న నారసింహుడి ఒళ్ళోని లక్ష్మిని దాడి చేసి ఎత్తుకుపోయారట. ఆమే హంపీ ఐశ్వర్యానికి చిహ్నమనిపించింది. ముష్కరులు రాతిని కూడా ఇనుప గుళ్ల ఫిరంగులతో పేల్చి నాశనం చేసేసారు. మనసు కెలికినట్టు, రుద్రభూమిలో తిరుగుతున్నట్టు... నిర్వేదమేదో మనసుకి ఇంకుతోంది. ఇంతా ఇక్కడికొచ్చి పోగువేసుకు వెళ్ళేది ఇదేనా? 

పిళ్లారి గీతాలలో 'లంబోదర లకుమికరా..' అని సరిగమలు నేర్పే బొజ్జ గణపయ్య, ఆ పురందరదాసు పాడిన అంబాసుతుడు ఇక్కడి కొండమీది కడలేకాళ్ (సెనగగింజ) వినాయకుడే! ఇంకాస్త చిన్నగా ఉన్న సాస్వీరేళ్ వినాయకుడి బొజ్జ నిజంగా ఆవగింజలా నున్నగా గుండ్రంగా ఉంది! సెనగగింజని మాత్రం నుజ్జు నుజ్జు చేసేసారు! హంపీ చేరాక మొదటిసారి అనిపించింది.. నిజంగా దేవుడుండి అడ్డుకోరాదా ఈ విధ్వంసాన్ని అని. 

గాజుల గలగలలు ఏ రాతిలోనైనా ప్రతిధ్వనించేలా ఉంటుందని ఊహించిన అంతఃపురాన్ని చూసేందుకు వెళ్తే... పగిలిన రాతిముక్కలున్నాయి. రాతి పునాది మీద మొదలు నరికిన ఐశ్వర్యచిహ్నాలున్నాయి. సమూలంగా నాశనం చేయడమెలాగో తెలిసిన జాతొకటి కిరాతకంగా బొబ్బలు పెట్టినట్టు వినిపిస్తోందక్కడి గాలి. ఆశ చావక ఒక చెట్టు మొదలు తడిమి అడిగాను గుర్తుందా? ఈ చెట్టు వయసెంతుంటుందీ అని. ఫిరంగుల రణగొణల్లో, కాసులు దోచే ఆత్రంలో ఇనుపపాదాలు తొక్కకుండా విడిచివెళ్లిన పసిమొక్కేదో ఇంతయి ఉంటుందా అనే ఆశ. అయితే మాత్రం... దానికి జీవితమంతా తన వేళ్లే సంకెళ్లయిన ఒంటరితనమేగా? పాపం ఏమంటుంది? బావురుమని తెగిపడిన నల్లపూసల సౌరు కథలుగా వినిపిస్తుందా? చిందిన రక్తాన్ని, ఖణేల్మన్న యముని మహిషపు లోహఘంటల మ్రోతని వర్ణిస్తుందా? విని తట్టుకునే దిటవున్న గుండెలా మనవి? 

విశాలమైన మైదానమొకటి మిగిలింది.. అక్కడక్కడా కూలిన రాతిగోడలు. ఒకవైపు ఖజానా, మరోవైపు జనానా. ఆపై కలువపూవు మేడ. ఎన్ని వీణలు మోగిన విశ్రాంతి మందిరమో! కూతవేటు దూరాన పట్టపుటేనుగుతో కలిపి మొత్తం పదకొండు ఏనుగులకి మహలొకటి. ఆ పట్టపుటేనుఁగు... రాజ్యలక్ష్మిని, సాహితీ సరస్వతిని, పరాశక్తిని తనపై ఆరోహణ గావించుకున్న భాగ్యశాలి! ఒళ్ళు గరిపొడిచింది. ముచ్చటైన గుమ్మటాలని చూస్తే అక్కడినుంచి కదలబుద్ధవలేదు. కరి మకరి సంవాదం, తుంగభద్ర సుడులలో మొసళ్లు... మనసు పరివిధాల కొమ్మచ్చులాడుతోంది. 

ఎంత యాకఁలి గొనియున్న నిదిగొచూడు! 
దయిత కరణీముఖంబును దలఁచుచుండి
తినమనసురాని కుంజరమునకు వాడెఁ 
దొండమున యందె తామరతూండ్లపిడుచ 

తన ఆడుదాని ముఖం గుర్తొచ్చి ఆకలేస్తున్నా తినలేక, ఆ ఏనుగు తొండం చివర పట్టుకున్న తామరతూండ్ల పిడచ ఎండిపోయిందట. 

ప్రాసాదంలో పనిచేసే పరిచారకుల విడిది గృహమొకటి విస్తారమైన చావిడిలా తరగనంత మేర పరుచుకునుంది. ఒక్క క్షణమాగి ఆలోచిస్తే.. ఎందరికి ఉపాధి, ఎంత స్వయంప్రతిపత్తి అని ముచ్చటేసింది. వర్తమానపు కొలతల్లో చరిత్రని కొలిచే సాహసం చేయకూడదు. కొందరు మనుషులు అటువెళ్లకపోతే బావుండునని మొక్కుకున్నాను. "రాణీగారు స్నానం చేసి, పూజాగృహానికి వెళ్లి, వస్తూ ఏనుగులకు ఏ వెలక్కాయలో తినిపించి వెనక్కొచ్చేసరికి పొద్దు గడిచిపోతుంది." అని నవ్వుకున్నాం కానీ, కోట గోడలు ఆపలేని విపత్తు వస్తే బతికుండగానే కనిపించగల నరకపు మెట్లు ఆ రాణీవాసపు ముంగిల్లోనే ఉంటాయి.  "మల్లీశ్వరి రాణివాసానికి ఇక్కడికే వచ్చింది." నమ్మకంగా చెప్పావు. అవును.. హజార రామస్వామి మందిరం కనిపించేలా గవాక్షమెక్కడో వెతుక్కుని నిలబడే ఉంటుంది. మమతలెరిగిన మేఘమాలని బతిమాలుతూ...  

నల్లరాతిలో చాళుక్యుల నగిషీ పనితనపు నమూనా గోపురాలు, చిన్న చిన్న ఆరాధనా విగ్రహాలు, నాగిని ప్రతిమలు, వీరగల్లు, సతిగల్లు, యాళి, సప్తాశ్వరథి, చిలుక తత్తడి రౌతు, లింగాకృతులు, పక్షులు, రోళ్ళు, కల్వం, పనిముట్లు... ఆఖరికి గుర్రప్పిల్లలకు పాలు పట్టే కుండీ కూడా కనిపించింది! అన్నీ దొరికాయి.. తవ్వకాల్లో. పీలికలు చీలికలైన మానవత్వమెక్కడో పాతాళానికి జారిపోయి ఉంటుంది.

చనిన యోవనంబు వెనుకకు రాదు; జీ 
వంబు చూడ శాశ్వతంబె కాదు;
ఒక్క నాఁడువోలె  నొక్క నాడుండదు;
జనులకింత కటికతనము లేల? 

చినచేపను పెదచేప.. చినమాయను పెనుమాయ! 

మాయమత్తు పూసుకుని ఉత్సాహం తలదాల్చి ముందుకెళ్లి చూస్తే సభామంటపం! నవరాత్రి మంటపం!! కత్తిపట్టి నిలిచిన విశ్వనాథనాయకుని బొమ్మచెక్కిన మంటపం! సాక్షాత్తూ సాహితీసమరాంగణ సార్వభౌముడి సభామంటపం! మనసు చిందులేసి ఇంకెక్కడికీ పోకుండా నీ చేయి ఆసరాతో అడుగు ముందుకే వేసాను. అష్టదిగ్గజాలు.. అన్నమాట బయటికి పలికి మొహాలు చూసుకునే ధైర్యం మనకి లేదని బాగా తెలుసు. రాజులసొమ్ము రాళ్ళపాలు కావొచ్చుగాక. సుకవి నివాసం కాలప్రభావానికి కూలిపోనిది. అక్షరమన్నారెందుకే. 

నిలిచిపోయిన కీర్తికాయం ఈ అవశేషాలలో మిగిలినందుకు గుడ్డిలో మెల్లనుకోవాలా? విద్యారణ్యస్వామి ఆశీస్సులతో బుక్కరాయలు పరిగెత్తగలిగినంత మేరా ఆదిశేషుడు గండి చేస్తే బుక్కసాగరమయిందట కదా! కథని కొట్టిపారేసినా అక్కడ నుంచి తవ్వించిన తురతకాలువ నుంచో, నేరుగా తుంగభద్ర నుంచో రాతి తూఱలతో నీరు మళ్లించిన స్నానవాటిక, అది కూడా సభాస్థలి కాస్త దూరాన! ఆ నల్లఱాయి మెట్ల అమరిక చూస్తే నోరు అలా వెళ్ళబెట్టాల్సిందే! స్నానాలకు, నిరంతర అన్నపానాదులకి కట్టించిన వంటిళ్ళు, వసారాలు, సదుపాయాలు, అక్షరాలా వేయి రామచిత్రకథలతో హజార రాముని సన్నిధి, భద్రమైన కోటగోడల వెనుక జనజీవితం. శిబి ప్రముఖులుం బ్రీతిన్యశఃకాములై యీరే కోర్కెలు? - కేవలం కీర్తి కాముకులై రాజులు ఇవన్నీ చేసి ఉంటారా? రాజ్యభారం భుజాలపై పడ్డాక స్వాతంత్ర్యపు గాలి పీల్చడం కష్టమని - చిన్నాదేవితో రాయలవారు చెప్తున్న దృశ్యం కళ్లకి కట్టింది. 

సాక్షాత్తూ విజయనగర సామ్రాజ్య పట్టమహిషి, రాణీ వార్ల స్నానవాటికని చూసే అవకాశం అప్పట్లో నేనే మల్లీశ్వరినో, పోనీ గందోళినో అయితే తప్ప ఉండేది కాదేమో కానీ, ఇప్పుడందరికీ ప్రవేశముంది. కట్టడానికి వాడినది సున్నమో, వెన్నో అర్ధం కానంత నగిషీ పనితనం!! ఛిద్రమైన అందమే ఇంత అద్భుతంగా ఉందే!! సంగీత సల్లాపాలతో, కలరవాలతో, కేళీవిలాసాలతో మత్తెక్కి ఉండేదేమో ఆ గాలి. పూల తివాచీలను, పునుగు జవ్వాది మైపూతలను, చందనపు నలుగులను, పన్నీటి జలకాలను ఊహించుకుంటే తప్పేమిటి? ఊహలకి అదుపేముంది! గాలికంటే తేలిక, చవక. 

కోపంతో బుసలు కొట్టడం 
గుసగుసలు మాట్లాడడం 
ముఖం చిట్లించడం 
చేతిగాజులు గలగల్లాడించడం 
ఓ కుసుమ వృక్షమా! నిన్ను చూసైనా 
కన్నెపిల్లలు నేర్చుకుంటే ఎంతబావుంటుంది! 

అన్నట్టు పువ్వులు రాల్చిన చెట్లెన్నో ఆ స్నానవాటిక ముంగిల్లో ఉపశమనంగా కనిపించాయి. ఆ స్నానాల ఇంటి చుట్టూ మెడబంటి కందకమొకటి ఉంది.. అది దాటుతూంటే మరీ మరీ "సొంత ప్రదేశమిది!" అన్న భావన. చెప్తే పెదవి బిగించి నవ్వుతావుగానీ.. 

ఐదువందలు - అంటే అంతేగా అనిపిస్తుంది. పలకమీద గీసే గీతలయితే అంతే. అదే జీవితకాలంలో లెక్కించుకుంటే ఎన్నెన్ని తరాలు, ఆచారాలు, అలవాట్లు, నుదుటిరాతలు. 

ఎన్నిగంటలు, పూటలూ చూసినా సరిపోదని విన్న విఠలుడి సన్నిధికి నడిచిపోతూ ఉంటే కుడిచేతివైపు ఆకర్షించిన గజ్జెల మంటపాన్ని ఎంత చూస్తే తనివి తీరుతుంది! నాట్యానికి అనువైన వేదిక! ఆ భంగిమలు చెక్కిన ఆ స్తంభాల సొగసు చూడాల్సిందే. అప్పటికే దారంతా చూసిన మంటపాలన్నీ ఒక ఎత్తు.. గజ్జెల మండపమొక ఎత్తు. చుట్టూ పచ్చదనంతో, చెదరని వన్నెతో ఎంతసేపు కూర్చున్నా, పరిశీలనగా చూసినా ఇంకా ఒలికే సౌందర్యానికి దాసోహమవ్వక ఏం చెయ్యగలం! కుదిరేగుంబె మంటపం దాటి పుష్కరిణిలో నీడలు చూసుకుని విఠలుడి కోవెల చేరే దారికిరువైపులా రాళ్ల కుప్పలైన రత్నాల అంగళ్లు. మైలు పొడవున రెండంతస్తుల బజారు. ఎవరు చెప్తారక్కడి బేరసారాల కబుర్లు? ఎవరు చూపిస్తారు మనకా మిలమిలలు? ఈ ఒక్క ఉదాహరణ చాలదా రాజ్యం సుభిక్షమని, ప్రజలు సంతుష్టులని అర్థమవడానికి. సామాన్య జీవితమెంత సుఖంగా గడిచేదో ఊహించుకోడానికి! కడుపుకి తిండి, మనసుకి ప్రేమ దొరికేదని సంబరపడడానికి. ఎక్కడినుంచి ఎక్కడికి జారిపోయాం! పురోగమనమంటే ఇదైతే అక్కర్నేలేదు కదా!  

అతిప్రయత్నం మీద కదిలి విఠలుని సన్నిధిని, సంగీత మంటపాన్ని, రాతిరథాన్ని.. ఇంకా మిగిలిన ఆశల్లా అక్కడక్కడా కనిపించిన రంగుల చారికలని చూస్తుంటే అర్ధం కాని ఉద్వేగం. చిత్రాతిచిత్రమైన ఆ శిల్పకళని చిలవలుపలవలుగా వర్ణించాడొక చిరంజీవి. అదిగో రాయల్ని తూచిన తులాదండమన్నాడు. వెఱ్ఱివాడా.. రాయలేడీ? తూచే సొమ్మేదీ? చప్పట్లు కొట్టిన ప్రజ ఏరీ? గొడుగుపాలుడిలా నాకో, నీకో ఒకరోజు ఈ సామ్రాజ్యం దక్కితే అణుమాత్రమైనా మిగలని మనసుతో ఏం చెయ్యగలమోయీ అని అడిగితే? రాతి గట్టుని ఆనుకుని మొలిచిన సువర్ణగన్నేరుని చూస్తుంటే చటుక్కున తట్టింది. ఎలాంటిదో, కుంటిదో, గుడ్డిదో.. కునిష్టిదో నా ఈ జీవితం చాలా చిన్నదని. సగం దూరం నడిచొచ్చేశామని.. యాత్రాఫలశృతి ఇదేనా? 

హంపి ఒక పురాస్వప్నం, సడలిపోయిన శిల్పసుందరి, దొంగలు పెళ్ళగించిన మణిమంజూష. తెలుగు లెస్సన్న కృష్ణరాయలవారి రాజధాని. మన దురదృష్టానికి మిగుల్చుకున్నదేదైనా ఉంటే అవి కాసిని అక్షరాలు! దొంగలెత్తుకపోనివి కనుక. 

*********

ఐదువందల సంవత్సరాల క్రితం ఆ నేలపై నడిచిన నాగరికతల ఆనవాళ్లు ఇలా వెతికితే దొరికేవి కాదు. విరిగిన ముక్కల్ని అతికించుకుని ఊహల్లో ప్రహేళిక పూరించడమే. అయితే ఒక దారుంది. సైద్ధాంతిక ప్రమాణమేదీ లేకపోయినా అక్షరాలలో పొదిగిన ఆనవాళ్లు కొన్నున్నాయి. కృష్ణదేవరాయలు తనకంటే ఎనిమిది వందల సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన ఒక సంఘటనని మాలిక అల్లాడు. ఆముక్తమాల్యద. మరి ఆయన గతించిన కాలాన్ని ఎలా ఊహించాడు? విల్లిబుత్తూరుని, మధురని, జనసామాన్యాన్ని అతి సునిశితంగా పరికించి ఎలా అక్షరబద్ధం చేసాడు? ఎంత కల్పనే అయినా, అప్పటికి రచించి ఉన్న శాస్త్రాల ఊనికతోనే రాసిన ప్రబంధమైనా, రాయలవారి కాలంనాటి హంపీ ప్రాభవం ఆముక్తమాల్యదలో తొణికి ఉంటుందని అనుకోవడానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు. హంపీ నగరాధీశుడి ఊహ ఎంత గొప్పదో కావాలంటే చూడు.. 




పొట్నూరు దగ్గర కృష్ణదేవరాయల విజయస్తంభముంది. ఆకాశమార్గాన సింహాచలస్వామి తిరనాళ్ళకి వెళ్లొచ్చే దేవతలు ఆగి, ఆ స్తంభంపై రాసిన అక్షరాలు చదివే ప్రయత్నం చేస్తారట. స్పష్టంగా లేని తాళపత్రం చదవాలంటే నల్లని మసి పూసి చదవడం అప్పటి అలవాటేమో.. దేవతలు గజపతి పరాజయమనే నల్లనిరంగు పూసి విజయస్థంభాన్ని చదువుతారట! అలాంటి ప్రబలరాజాధిరాజ వీరప్రతాప రాజపరమేశ్వరార్థదుర్గానటేశ సాహితీసమరాంగణ సార్వభౌమ శ్రీకృష్ణదేవరాయలవారి కాలానికి మా సింహాచలం మీదుగా వెళ్దాం రా.. 

నీలాల కోయిలలు, మరకతాల చిలుకలు, కెంపుల కలశాలు, ముదురుపచ్చల ఏనుగుల చెక్కడపు పనితో మణిమయ సౌధాలతో నిండిన తీరైన వీధులు. వివాహానికి నొసట కట్టిన బాసికమంత నిట్టనిలువుగా వీధుల అమరికతో ఆ ఊరు. ఎఱ్ఱని బొండాల కొబ్బరిచెట్లు మణిమయాలైన రహదారులకి ఇరువైపులా బారులు బారులుగా ఉన్నాయి.  

వీధుల్లో ఒల బావులు ఉండేవి. బొడ్డుటొఱ దాకా వచ్చిన నీళ్లలో తిరిగే చేపల్ని అందుకునేందుకు ఇంటి చూరుల్లోకి సాగిన కొమ్మల దాగి లకుముకి పిట్టలు రివ్వురివ్వున దూకుతున్నాయట. వీధుల వెళ్లే అంగనలతో ఆ ఇళ్ళు పొంచి ఉండి పూలచెండులాడుతున్నట్టు మనోహరంగా ఉంటుందా దృశ్యం. 

ఉద్యానాలలో చెంగలువల కొలనులో స్త్రీలు పసుపు పూసుకుని స్నానం చేసి, కోవెలలో స్వామికి అభిషేకజలం కడవలతో మోసుకుపోతారు. నీటితో భారమైన కడవలు నడుముకి అన్చి, పూజార్థమై చేతిలో పట్టుకున్న కలువలు ఆ కడవనీటిలో తొణికిసలాడుతుండగా వనాల లోపలిదారులగుండా స్వామిని చేరుతారు. తోవ పొడవునా దివ్యప్రబంధాలు వల్లెవేస్తూ, పాడగములు ధరించిన చక్కని పాదాలతో నడచి వెళ్తారట. 

అంగనల సంగతలా వుండగా వారాంగనలెంతటి వారో విను. సన్యాసుల హృదయాన్నైనా ఝల్లనిపించేంత రూపసులు. సరే, అరుగుల మీద కూర్చుని పాచికలాడడం వారికి వినోదం. ఎవరొచ్చినా మొగమెత్తి చూడరు. కోవెలకి వెళ్లొచ్చే భగవత్ కైంకర్యపరులయితే మాత్రం ఠక్కున లేచి మొక్కుతారు! వారి కడగంటి చూపుకోసమే దేవేంద్రుడు కూడా ఆ దేవాలయ పరిచారకత్వం కోరుకుంటాడట. ఆలయపు సమయాలలో వినబడే శంఖారావానికి బెదిరి పాచిక జారవిడుస్తూండగా కొప్పుజారెనా.. అది ముడిచే సొగసైన తీరు చూసి తీరవలసిందే. 

కప్పురవిడెము నిరంతరమూ పరిమళించే నోట పలువరుస వెన్నెలలు వెలిగేందుకు... ఒక్క శాలిధాన్యపు బీజంతో దంతధావనం చేసుకుంటారట. పసుపు రాసుకుని తెల్లని వస్త్రంతో రుద్దిచూసినా పసిమి వారి ఒంటిని వదిలిపెట్టదు. పరిమళ లేపనాలు పల్చగా రాసుకుని జలకమాడుతారు. ఎంతటి ధనవంతుడైన విటుడొచ్చినా, గుణగణాదులు తెలియనిదే అతనిని చేరనివ్వరు. పూర్వపు చెలిమి గుర్తుంచుకుని ధనము లేకపోయినా మంచివాడిని ఆదరిస్తారు. అంతఃపురకాంతలకి సరితూగే వనితలు వారు. చక్కగా కృతి చెప్పగల విద్యావతులు. 

ఆ ఊరి యువతులు నవనాగరీకులు. చిలుము పడుతుందని బంగారం పెట్టుకోరు. వారికి ఆభరణాలంటే మేలిమి ముత్యాలే! పూవులు ముడిస్తే కురులు తడుస్తాయని సాంబ్రాణి ధూపంతోనే సువాసనలు అద్దుకుంటారు. పునుగు జవ్వాదితో ఒళ్లు జిడ్డు తేలుతుందని కస్తూరి మాత్రమే అలుముకుంటారు. సన్నని జిలుగు చీరలే తప్ప ఇంకొకటి కట్టరు. 

ఆ ఊరి అమ్మాయిలు తమ ఇంటివెనుక కొలను ఒడ్డున రతనాల మెట్ల మీద పసుపుకొమ్ము అరగదీసుకుంటారు . పెరటి హంసలు ఆ పసుపు చాయల్లో దొర్లి రెక్కలన్నీ బంగారువర్ణానికి తిప్పుకున్నాయట. 

సంపెగపూల తోమాలలా విరగకాసిన అరటిపళ్ళ గెలలు, పోకచెట్లని అల్లుకున్న తమలపాకు తీగలు, పాకాలూరే చెరకు తోటలు, సస్య కేదారాలు, వాలుగచేపలు మిక్కుటంగా తిరిగే కలువల బావులు అక్కడి సర్వసాధారణ దృశ్యాలు. 

దేవాలయంలో వెలసిన కృష్ణుని మెడలోని తులసీమాలికల చల్లదనం, అక్కడి పొంగళ్ల కమ్మదనమూ, అట ఆడిన ఆటవెలదుల కొప్పుల ముడిచిన చెంగలువల సౌరభమూ కలిసిన గాలి అక్కడ తిరుగాడుతూ ఉంటుంది. 

పురవీధుల్లో తిరిగే మదపుటేనుగులది మరొక గమ్మత్తైన వ్యవహారం. మావటీలని లెక్కజేయకుండా అడ్డొచ్చినవారి మీద విజృంభిస్తూ శత్రువులపై ప్రయోగించిన శక్తుల్లా ఉంటాయవి. అస్తమానము పైన మన్ను ఎత్తి పోసుకోవడమొక ఆట. ఆ గజాలను ఏ చెట్టుక్రిందైనా నిలిపితే పైనున్న పక్షుల ముక్కుల చిక్కిన గింజలు ఆ ఏనుగులపై రాలేవట. ఆపై తొండాలతో నీరు జల్లుకుంటే ఆ గింజలు మొలకెత్తి నడిచే పర్వతాలలా కనుపట్టేవి. 

ఇక బాహ్లిక పారశీక శకధారా ఆరట్ట ఘోట్టాణ దేశాలనుండి తెప్పించిన గుర్రాలు రెండందాలా రౌతులనే ఇబ్బందిపెడతాయట. పరిగెట్టేప్పుడు కురచై కాళ్ళు నేలకి తాకి భయమూ, గుర్రం పైకెక్కేటప్పుడు రెండంకవన్నెలు అంటే రెండు రికాబులు ఎక్కితే కానీ సామాన్యుడెవడూ వాటిని అందుకోలేనంత ఎత్తుగా ఉండి రౌతుకి అవమానం కలుగుతుంది. 

ఆ ఊరి కాపులు, మేము నాగలి పట్టి దున్నడం వల్లే కదా రాజు రాజరికపు సుఖాలు అనుభవిస్తున్నాడు అని దున్ని కొండలు కోట్లుగా ధాన్యరాశులని పండిస్తారు. కోమట్ల దానజలాలు కాలువలుగట్టి అంగడిలో స్తంభాలు చిగుర్చుతున్నాయట. అసలు వింత, రతనాల అంగళ్ళు. నవరత్నాలు ఎంత ఎత్తు రాశులంటే... త్రిశంకుస్వర్గం దాకా ఆ అంగడిలో పోసిన పోగులేనట.

రాజు ప్రజలని పీడించి పన్ను తీయడు. చెప్పుడు మాటలు వినడు, పొగడ్తకి లొంగడు. తన పరాక్రమానికి తానే గర్వించి ఒకరిని తక్కువచెయ్యని సత్పురుషుడు. 

ఆ రాజ్యంలో మనలాంటి సామాన్యులు బోలెడుమంది ఉంటారు కదా..  వారి జీవితం నల్లేరు మీద బండి నడక. మన ఊహకి కూడా అందని భాగ్యమది. 

*********

చూడూ... కాలానికి లొంగక ఈ భూమ్మీద మిగిలినవి రెండే! అక్షరమూ, ప్రేమ. 

వాటికి పట్టం కట్టిన రాయలరాజ్యంలో పుట్టే ఉంటామా? అనుమానమే లేదు. హజార రామాలయంలో ఉత్సవానికి నీ చేయి పట్టుకు వడిగా నడుస్తున్నట్టనిపిస్తోంది. నువ్వు దిద్దిన నా గోరింట చేతులు జోడించి జీవనమాధుర్యాన్ని ఆస్వాదించే అవకాశమిచ్చిన కాలస్వరూపుడికి మొక్కుతున్నట్టుంది. 


తనివి దీఱకుండఁ గనుఁగొనఁదగి యుండి, 
మనసు మనసుగలిసి, మంచి తనము 
నూని, సుఖము దుఃఖమొకటిగ మనువారి 
పొందుగనుట పెద్దపున్నెమిలను 

Saturday, July 13, 2019

కంచికి చేరని కథలు


మాసాలని ఋతువులుగా విభజించే అధికారం నా చేతిలో ఉంటే కార్తీక మార్గశిరాలని నా పేర్న గుత్తి కట్టేస్తాను. 

నాకు చలికాలమంటే యిష్టం. అమెరికా లెక్కల ప్రకారం హాలిడే సీజన్ అంటే మరీ యిష్టం. మత్తుగా నిద్దరోయే ధృవపు ఎలుగుబంటిలా సోఫాలోంచి లేవకుండా ముడుచుకుని సినిమాలు చూడడమంటే మహా యిది. పట్టుమని రెణ్ణెళ్లు కూడా మర్చిపోనివ్వని ప్రాపంచిక విషయాలంటే తగని మంట. ప్రాపంచిక విషయాలంటే మార్ట్ గేజి బిల్లులు, సంవత్సరం చివరిదాకా గుర్తురాని డెంటల్ అపాయింట్మెంట్లు, అప్పటికైనా కళ్ళజోడు కొనుక్కోకపోతే వృధాపోయే ఇన్షురెన్సులు... ఇలాంటివన్నమాట. ఈ యేడాది ఆ లెక్కలో కొత్త ఉద్యోగం కూడా చేరింది. మొద్దుగా నిద్దరోనివ్వని జీవితావసరాలు ఇంటర్వ్యూలు అటెండ్ అయ్యేలా నన్ను ముందుకు తోసాయి. నాకు గతిలేకపోతే నాకు ఉద్యోగమిచ్చినవాడికి మతిలేదు. డిసెంబర్ లో రమ్మన్నాడు. దేహాన్ని ఈడ్చుకుంటూ పోయి జాయినయ్యాను. 

ఉదయాన్నే హడావిడి వలన ఫిల్టర్ కాఫీకి నోచని జీవుడికి ట్రిపుల్ ఫ్లాట్ వైట్ తో సర్దిచెప్పి ఆఫీస్ లోకి నడిచాను. డిసెంబరు పన్నెండు. నిర్జనారణ్యంలో నిద్దరోతున్న మానిటర్ లు. అస్మదీయుడిలా కనిపించేవాడొకడు నా లేప్ టాప్ మధ్యాహ్నానికొస్తుందని చెప్పి వెళ్లిపోయాడు. తప్పనిసరి పరిస్థితిలో బ్రేక్ రూమ్ కి, క్యూబికల్ కీ పచార్లు చేస్తూ కాలక్షేపం చేస్తున్నాను. మధ్యలో ఉన్న రెస్ట్ రూమ్ లోంచి బయటికొస్తూ పలకరింపుగా నవ్విందొకావిడ. ఆకుపచ్చని టర్టిల్ నెక్ స్వెటర్ వేసుకుని పండు తమలపాకులా ఉంది. ఇంకేమనాలి? పాప్లర్ ఆకు?

లంచ్  టైం లో ఎదురుగా ఉన్న సబ్వేకి వణుక్కుంటూ వెళ్లొచ్చి క్యూబ్ లోనా, బ్రేక్ రూమా అని ఆలోచించుకుంతున్నంతలో ఆకుపచ్చ స్వెట్టరావిడ అటుగా వెళ్తూ కనిపించింది. వెనకే వెళ్ళి బ్రేక్ రూమ్ లో కూర్చున్నాను. 

"బాగా చలిగా ఉందివాళ.." మాటలు కలిపిందావిడ. 
అవునని అడ్డదిడ్డంగా తలూపి గొణిగాను. 

రాబోయే వారంలో శీతోష్ణస్థితిగురించి కాసేపు ముచ్చటించి, నీ అభిప్రాయమేంటన్నట్టు చూసింది. లేచి ఆవిడ కూర్చున్న బల్లకి ఎదురుగా కుర్చీ లాక్కున్నాను. 

" కొత్తగా వచ్చినట్టున్నావు.. ఇంతకు మునుపు ఈ ఫ్లోర్ లో చూళ్ళేదు." అని వాకబు చేసింది. 
అవునన్నాను. టీమ్ వివరాలు చెప్పి ప్రవర వర్లించాను. 

"నా పేరు పెట్రీషియా. ఇవాళ ఆఫీస్ లో నా ఆఖరు వర్కింగ్ డే. సెలవుల తరువాత వచ్చి ఫేర్వెల్ పార్టీ ఇప్పించుకుని, లేప్టాపూ వగైరా ఇచ్చి వెళ్ళిపోతాను." అని చెప్పింది. 

"కంగ్రాట్స్! పోన్లే హాయిగా టీవీ చూడచ్చు." అనేసి నాలిక్కరుచుకున్నాను. 

"ఒకప్పుడు బాగా చూసేదాన్ని కానీ, ఇప్పుడు కదలకుండా కూచుని చూసినా బుర్రకెక్కడం లేదు. వేరే పనేదో గుర్తొచ్చి అటు వెళ్ళిపోతాను. డిమెన్షియా కాదని నా డాక్టరు చెప్పాడు కానీ, నాకు భయమే." మిలమిల్లాడే పళ్లు కనిపించేలా నవ్వుతూ అన్నది. 

ఏదీ దాచకుండా భలే చక్కగా కబుర్లు చెప్తారేం వీళ్ళు! ఇంతకీ క్రిస్మస్ కి ఏం చేస్తావని అడిగాను. ఆరున్నర నిమిషాలపాటు తన  ప్లాను చెప్పి, ఇక నీ వంతు అని తన సేండ్ విచ్ కొరుక్కుంది. 

"మామూలే. ఇల్లు కదలకుండా కూర్చోవాలనుంది. లేప్టాప్ వచ్చేస్తే బహుశా అంతే. చీకటి పడ్డాక వెస్టన్ ఎస్టేట్ వైపు డ్రైవ్ కి వెళ్లడం బావుంటుంది. క్రిస్మస్ లైట్స్ చూడడానికి. మా ఇంట్లో ట్రీ ఉంటుంది కానీ అంత గొప్పగా సెలబ్రేట్ చేసుకునే అలవాటేమీ లేదు. నా కూతురి కోసం పెడతానంతే." అని చెప్పాను. 

కూతురు అనడం పాపం.. చక్కగా తన పిల్లలు, మనవల చిట్టా విప్పి చెప్పింది. పోన్లే కాస్త ఊసుపోతోంది అనుకున్నాను. 

"నేనూ, జాన్ నలభై నాలుగేళ్ళ క్రితం క్రిస్మస్ పార్టీ లో మిసల్ టో కింద కలిసాం." పెట్రీషియా అందంగా నవ్వింది. 

"వండర్ ఫుల్.  ఫెయిరీ టేల్ లా ఉంది." 

బోలెడంత ఉత్సాహంగా వాళ్ళ పెళ్ళి కబుర్లు, అత్తగారెంత మంచిదో, జాన్ హాబీ లిస్టులేంటో గలగలా చెప్పేసింది. నవ్వుతూ తలూపుతూ వింటున్నాను. 

"నా గురించే చెప్పి బోర్ కొట్టిస్తున్నట్టున్నాను కదా! నీ గురించి చెప్పు.." అంతే ఉత్సాహం ఆమె గొంతులో. 

"మీ ఆయన ఎక్కడ చేస్తారు? మీరెక్కడనుంచి?" లాంటి రొటీన్ ప్రశ్నలకి భిన్నంగా ఉంది కదా అనుకున్నాను. 

"నా గురించి చెప్పడానికి మీ అంత గొప్పకథేమీ లేదు." పొడిగా నవ్వాను. 

"నీ గురించి తెలీదు కానీ, నాకు ముంబాయ్ నుంచొచ్చిన ఫ్రెండ్ ఉండేది. ఎక్కువ అరేంజ్డ్ మేరేజెస్ జరుగుతాయని విన్నాను. బహుశా అందరూ అలా కాదేమో కానీ.." కలుపుగోలుగా అడిగింది పెట్రీషియా. 

కాసేపు అవును, కాదు కి మధ్యస్థమైన వివరాలేవో చెప్పాను. 

"ఖాళీ సమయంలో ఏం చేస్తావు?" నన్ను హీరోయిన్ ని చేసే ప్రయత్నం చేస్తోంది. నేనే నేషనల్ లెవెల్ పోకర్ ఆడుతాననో, చెస్ ప్లేయర్ననో చెప్తే ననుగన్న మాయమ్మ కూడా ఆశ్చర్యపోయి భయపడేంత పొగుడుతుందీవిడ అని నవ్వుకున్నాను. నావి మరీ ఇంత దారుణమైన ఆలోచనలేంటో! 

"కథలు రాస్తాను." అతిశయానికి అట్టేసి మాడెస్ట్ గా చెప్పాను. నా గొంతు నాకే "స్విమ్మింగ్ వచ్చు" అని వెంకటేష్ చెప్పినట్టు వినిపించింది. 

ఇంతలేసి కళ్ళతో ఆశ్చర్యపోయి మెచ్చేసుకుంది. తెలుగులో అని చెప్పేసరికి మరింత మెచ్చుకుంది. ఒక అమెరికన్ వనిత టెస్టిమోనీ అక్కరకు వస్తుందో రాదో కానీ.. 

"నువ్వెప్పుడైనా ఇంగ్లిష్ లో రాస్తే తప్పక పంప"మని ఒట్టేయించుకుంది. తప్పకుండా అని చేతిలో చేయేసినంత పని చేసాను. 

"అసలు ఎలాంటి కథలు రాస్తావు? నా క్లాస్ మేట్ న్యూయార్కర్ కి రాస్తూండేవాడు." 

పెట్రీషియా లాంటి పాఠకులుంటే నా ప్రభ ఎలా వెలిగేదా అని ఆలోచించుకున్నానోక్షణం. 

"ఫిక్షన్"

"మరి నీకు కథలకి వస్తువులెక్కడనుంచొస్తాయ్?" 

వెఱ్ఱినవ్వొచ్చింది. 

"నేను కథలు చెప్తూ నీ టైం వృధా చెయ్యను. నాకంటే పనిలేదు కానీ, నీకుంటుంది కదా?" మొహమాటంగా అన్నాను. 

"నా టీమ్ అంతా సెలవుల్లో ఉన్నారు. పరవాలేదు చెప్పు.." బుగ్గన చేయేసుకుందావిడ. ఏవిఁటీ ఋణానుబంధం

తిన్న సబ్ అరిగేదాకా కబుర్లు చెప్పుకుని, మరో కాఫీ తెచ్చుకుందామని డిసైడ్ అయ్యాను.

************

"మా దేశంలో పెళ్లి ఎలా జరుగుతుందని అడిగావు కదా పెట్రీషియా.. నేను నాలుగు కథలు చెప్తాను. అందులో ఒకటే నాది. కనుక్కోగలవా?" 

"నువ్వు నాక్కొన్ని హింట్స్ ఇస్తే తప్పక  ప్రయత్నిస్తాను. ఓడిపోయినా నాలుగు వండర్ఫుల్ కథలు వింటాను కదా! పరవాలేదు." 

అరే!! మళ్ళీ దోచేసుకుందీవిడ!

***********

ప్రశాంతమైన భారత పల్లెటూరు మాది. రెండు వీధులవతల నాకో స్నేహితురాలుండేది. వాళ్ళ అన్నయ్య మాకు జామకాయలు కోసిస్తుండేవాడు. చిన్నప్పుడెప్పుడూ అతనే నా జీవితంలో ఓ కీలకమైన మనిషవుతాడని ఎప్పుడూ ఊహించలేదు. 

"స్వీట్! అతన్నే ప్రేమించావా?" 

ఉహు.. అతనికోసం పక్క ఊరి నుండివచ్చే స్నేహితుడిని. మా ఊరికి దగ్గర్లో ఇరవై మైళ్ళలో సముద్రం ఉంది. అక్కడ కలుసుకునే వాళ్ళం. అప్పట్లో ఇండియాలో కేబుల్ టీవీ అనే ప్రభంజనం మొదలయింది. అప్పట్లో హార్లిక్స్ హృదయాంజలి టీమ్ వీధివీధికీ తిరిగి టీవీలో కనిపించాలనే ప్రజల సరదాని తీర్చేది. అలా ఒక దుర్ముహూర్తంలో మమ్మల్ని ఉదయభాను అనే భామ ఇంటర్వ్యూ చేసింది. 

"దట్స్ అమేజింగ్!" 

అమేజింగు లేదు, ఆవకాయా లేదు. మొహానికి చున్నీ సగం చుట్టుకుని మాట్లాడాను. ఇంట్లో తెలిస్తే చీరేస్తారని భయం. అలా ప్రేమ అంటూ బీచులమ్మట తిరిగితే ఎంత అప్రదిష్ట! కానీ పక్కన అతనున్న మైకం.. గలగలా భానుతో కబుర్లు చెప్పేసాను. 'లక్కీ బోయ్!' అని అతన్ని మెచ్చుకుంది కూడాను. అదెప్పుడు టీవీలో వస్తుందా అని భయం మొదలయింది. 

"నువ్వు చాలా డిసిప్లిన్డ్ టీనేజర్ వి! ఐ అడ్మయిర్ యువర్ ..." 

నా తలకాయ డిసిప్లిన్ పెట్రీషియా. విను.. ఆ హృదయాంజలి వచ్చే టైము కి కేబుల్ పీకేయడం ఒక్కటే మార్గం అని, నేను హాల్లోనే కూర్చుని మా తమ్ముడికి లంచం ఇచ్చి ఆ పని చేయించేదాన్ని. మొత్తానికి వారం గడిచిపోయింది. గండం గడిచినట్టే అని ఊపిరి పీల్చుకున్నాను. 

"థాంక్ గాడ్!" 

గాడ్ నన్ను మోసం చేసి, నాలుగిళ్ళ అవతల ఉన్న మా అత్తకి టీవీ చూడాలనే బుద్ధి పుట్టించాడు. మొహానికి కప్పుకున్న చున్నీ నన్ను కాపాడలేకపోయింది.

"పోన్లే! నువ్వు బోలెడు అదృష్టవంతురాలివి. అడ్వెంచరస్ లవ్ స్టోరీ మొత్తానికి.." 

ఉహు.. పప్పులో కాలేసావు. ఇంట్లో విషయం తెలిసి, వీపు చీరి నన్ను మా అక్క ఇంటికి పంపేశారు. నాలుగేళ్లు పోయాక, జామకాయలు కోసిచ్చిన ఫ్రెండు అన్నయ్య ఉన్నాడే.. అతను నా మొగుడయ్యాడన్నమాట. అరేంజ్డ్ మేరేజ్. మరో రెండేళ్ళకి అమెరికా వచ్చామా.. ఒక కూతురు. 

"దట్స్ స్వీట్! డెస్టినీ అంతే! ఇంతకీ నీ భర్తకి తెలుసా నీ క్రష్ సంగతి?" 

ఏం చెప్పమంటావ్ పెట్రీషియా! ఉదయభాను రిటైర్ అయ్యేదాకా ఆవిడ తెరపై మెరిసినప్పుడల్లా మా ఆయనకి దాక్షారం సంబంధం బెదిరింపు తప్పదు. దాక్షారం సంబంధమేంటని అడక్కు. అందుకు నీకు తెలుగు వచ్చితీరాలి. అదీ మొదటి కథ! 

"ఇదే నీ కథ అనిపించేలా చెప్పావ్ తెలుసా!" 

**************

ఆరోజు జామకాయ కోసిద్దామని ఎప్పట్లాగే చెట్టెక్కి పట్టుతప్పి పడిపోయాడు. ఎముక అతుక్కున్నా కాస్త అవుకు అలా ఉండిపోయింది. పిల్లలం పెద్దవాళ్లయిపోయాం. అతను వీధిలో కనిపించినప్పుడల్లా నాకెందుకో తప్పుచేసినట్టనిపించేది. వయసొచ్చిందేమో ప్రేమ పుట్టింది. 

చీప్ గా ఉత్తరం రాయడమా అనిపించి, చాలారోజులు ఆలోచించాను. అప్పట్లో సందుకొక నెట్ సెంటర్లు వెలుస్తున్నాయి. ఈమెయిల్ వచ్చింది. అతనిపేరులో రెండు అక్షరాలూ, నా పేరులో రెండు అక్షరాలూ కలిపి, నేను పుట్టిన సంవత్సరం తగిలించి ఐడీ క్రియేట్ చేయించుకున్నాను. 

"ఎవరు చేశారు??" 

హెల్ప్ తీసుకునేవాళ్ళం. తప్పేం లేదు. నెట్ సెంటర్ అన్నయ్య చేసాడు. జాగ్రత్తగా చీటీమీద రాసుకుని ఇంటికి తీసుకెళ్ళాను. ఆ అబ్బాయి కంప్యూటర్స్ ఇంజినీరింగ్ చదువుతున్నాడు మరి. ప్రేమ తెలియజెయ్యాలంటే నాకు ఆ మాత్రం టెక్నాలజీ తెలియకపోతే ఎలా! 

"యూ ఆర్ రొమాంటిక్ యునో!" 

ఐనో పెట్రీషియా. ఆరోజు సాయంత్రం వెనకవీధి పార్వతీదేవి కోవెలకి వాళ్ళన్నయ్యని తీసుకురమ్మని నా ఫ్రెండ్ ని అడుక్కున్నాను. బోలెడు బతిమాలించుకుని సరే అంది. అక్కడ తనని ఎవరో ఏడిపిస్తున్నారని అబద్ధం చెప్పి తీసుకొచ్చింది పాపం. 

"దట్ గాళ్ ఈజే బాంబ్!" 

మా వీధిలో అందరూ బాంబులే. ఆ అబ్బాయ్ సైకిల్ ఆపేసరికి నాకు వణుకొచ్చేసింది. తెగించి చీటీ తీసుకెళ్లి తనచేతిలో పెట్టేసా. ఏమిటిదన్నాడు. ఈమెయిల్ ఐడీ అని చెప్పాను. అదిసరే ఎందుకన్నాడు. మెయిల్స్ రాసుకోడానికి అని సహనంగా చెప్పాను. అయోమయంగా పాస్వర్డ్ ఎందుకన్నాడు. 

"వాట్!!!" 

అవును. చీటీలో మెయిల్ ఐడీ, పాస్వర్డ్ కూడా రాసిచ్చాను. "పాస్వర్డ్ లేనిదే లాగిన్ అవలేరని నెట్ సెంటరన్నయ్య చెప్పాడు. అందుకే ఇస్తున్నా.. లాగిన్ అవమని" చెప్పాను. అయోమయంగా చూస్తూ ఉండిపోయాడు. ఎప్పటికైనా లాగిన్ అవుతాడు కదా అని బోలెడు ఈమెయిల్స్ రాసాను కూడా. గంటకి పది రూపాయలు ఖర్చు. 

పకపకా నవ్వుతోంది పెట్రీషియా. 

ఇదిగో.. ఇలాగే నవ్వేవాడు నేను కనిపించినప్పుడల్లా. భలే ఏడుపొచ్చేది. ఈ ప్రేమ మనకి అచ్చిరాలేదని వదిలేసా. ఆ వచ్చే ఏడాది నేను కూడా కంప్యూటర్ ఇంజినీరింగ్ జాయిన్ అయ్యాను. అయ్యాక నాలుగైదు నెలలకనుకుంటా.. బల్బు వెలిగింది. ఆ తరువాతెప్పుడో కనిపించినప్పుడు అదే నవ్వు. ఏడవబోయి నేనూ నవ్వేసాను. 

నా భుజం మీద తట్టి కళ్ళు తుడుచుకుని మరీ నవ్వుతోంది. "ఏమయిందప్పుడు?" తమాయించుకుని అడిగింది. 

కొన్నాళ్ళకి నాకో చీటీ పంపాడు.. తన ఈమెయిల్ ఐడీ!  పాస్వర్డ్ తరువాతెప్పుడో తెలిసిందిలే. నా పేరే. 

"దట్స్ హిలేరియస్ అండ్ సూపర్ క్యూట్!" 

మా పెళ్లయ్యాక చెప్పాడు.. నేనిచ్చిన మెయిల్ ఐడీలోకి లాగిన్ అయి నేను రాసిన మెయిల్స్ అన్నీ ఎప్పటికప్పుడు వేడివేడి డ్రాఫ్ట్స్ చదివానని. నా అజ్ఞానాన్ని పూర్తిగా ఆస్వాదించాడన్నమాట! నేను తనని క్షమించడానికి చాలా రోజులు పట్టింది. తలుచుకుంటే ఇప్పుడు కూడా చచ్చేంత కోపమొస్తుంది. 

"ఇది కచ్చితంగా నీ కథే!" నవ్వుతూ చెప్పింది. 

ఐతే మిగిలిన రెండూ చెప్పక్కర్లేదా

"నో నో నో... చెప్పు చెప్పు" 

**************

మేమిద్దరం ఇంజినీరింగ్ లో కలిసాం. ఒకేసారి కేంపస్ సెలెక్షన్ వచ్చింది. కానీ అమెరికా వచ్చి పనిచేసే ఆన్సైట్ వరం తనకి ముందొచ్చింది. నాకు రాలేదు. అతను అమెరికా - నేను ఇండియా. రెండేళ్లు లాంగ్ డిస్టెన్స్ రిలేషన్. 

"ఓహ్. దట్స్ టఫ్!"

అంతకంటే టఫ్ ఇంకోటుంటుందని నేననుకోను. నేను స్టూడెంట్ వీసా మీద అమెరికా వచ్చాను. ఇక్కడా దూరంగానే! తను కేలిఫోర్నియా - నేను కెంటకీ.

"వెల్.. కొంతలో కొంత నయం కదా!" 

అస్సలు కాదు. దూరంగా ఉన్నప్పటికంటే అందే దూరంలో ఉన్నప్పటి ఆరాటం, బాధ మరీ ఎక్కువ. ఇంతలో తన వీసా ఎక్స్ టెన్షన్ రిజెక్ట్ అయింది. నేను ఇండియాలో ఉద్యోగం మానేసి ఇక్కడికొచ్చి చదువు మొదలెట్టి ఏడాదే అయింది. మరో ఏడాది నేనిక్కడ చిక్కుకుపోయాను. 

"డేమ్!" 

ఎస్.. నా చదువుకి అయిన లోన్ తీర్చుకునేందుకు సీపీటీ మీద ఉద్యోగం మొదలుపెట్టాను. ఆ తరువాత ఓపీటీ ఉద్యోగం కొన్నాళ్ళు. అతను అమెరికా రావడానికి మళ్ళీ ప్రయత్నాలు. లాటరీ సిస్టం మొదలయింది ఆ సంవత్సరమే! అన్ని రోగాలూ ఆ కుంటిగాడిదకే! ఇక్కడ గాడిద అంటే మేమిద్దరం. ఎంత అలిసిపోయేవాళ్ళమో మాకే తెలుసు. ఏడవడానికి కూడా కుదరని పరిస్థితి. 

"పోనీ నువ్వు ఇండియా వెనక్కి వెళ్లిపోవలసింది కదా?" 

నా లోన్ తీరేదాకా నేను అమెరికా వదిలివెళ్లలేను. ఇండియాలో ఎన్ని సంవత్సరాలు పనిచేస్తే ఫిఫ్టీ థౌజండ్ డాలర్స్ కూడబెట్టగలను? ఇద్దరు మనుషులది ఒకటే జీవితం అయినప్పుడు, దాన్ని దూరం విడదీయడమన్నది ఎలా ఉంటుందో మాకు తెలుసు. ఇంకెవరికీ తెలియదని కాదు, మాకు తెలుసని చెప్తున్నానంతే. 

"ఏమయిందప్పుడు? నువ్విక్కడున్నావంటే హేపీ ఎండింగ్ కదా?" ఆత్రుతగా అడిగింది. 

అఫ్కోర్స్.. మొత్తం ఐదు సంవత్సరాల దూరం, సందిగ్ధం తరువాత, నాకు హెచ్ వన్ వచ్చింది. 

"మరి తను?"

డిపెండెంట్ వీసా మీద అమెరికా మళ్ళీ వచ్చాడు. నాకు హెచ్ వన్ వచ్చాక ఇండియా వెళ్ళి పెళ్ళి చేసుకుని యిద్దరం వచ్చాం.

"గుడ్ బట్ కన్ఫ్యుజింగ్! ఇంత ఇబ్బంది ఉంటుందా వీసాలో?" 

 చాలా. అందులోను వైటుకే తరువాత వచ్చినవాళ్ళకి వీసా ఇబ్బందులు తప్పవు. పుణ్యం కొద్దీ వీసా, దానం కొద్దీ గ్రీన్ కార్డు. సరే, నేను ఇండియా వెళ్ళాను. పెళ్ళయింది. అతను డిపెండెంట్ వీసా మీద వచ్చి, స్టూడెంట్ గా మారి ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు. బతకడానికి డబ్బులు కావాలి కదా?

"ఇంకా ఇబ్బందేనా?"

రెండేళ్ళ క్రితం దాకా. హెచ్ ఫోర్ డిపెండెంట్ కి వర్క్ పర్మిట్ వచ్చాక కొంత నయం. కానీ తన కెరీర్ నావల్ల చాలా పాడయింది. ఇప్పుడు ట్రంప్ ఏక్షణమైనా ఈ హెచ్ ఫోర్ వర్క్ పర్మిట్ తీసేస్తాడని భయపడుతున్నాం. 

"మీ దేశానికి వెళ్లిపోవచ్చు కదా? ఇలా అంటున్నానని ఏమీ అనుకోకు కానీ.." 

నా లోన్ తీరింది. ఇంక ఏ క్షణం ఏం జరిగినా భయం లేదు. వెనక్కి వెళ్ళిపోతాం. ఇలాంటి మూడున్నర మిలియన్ల కథలుంటాయి పెట్రీషియా. వీసా కథలంటారు వాటిని. కొన్ని సుఖాంతాలు, మిగిలినవి ఒడ్డు కనిపించని ఎదురీతలు. 

"నాకు తెలిసేవే కావు. థాంక్స్ ఫర్ షేరింగ్. ఐ కౌంట్ మై బ్లెస్సింగ్స్ టుడే.."

మౌనంగా ఉండిపోయాను. కాసేపటికి తేరుకుని ఎవరి క్యూబికల్స్ కి వాళ్ళు వెళ్లిపోయాం. కౌగలించుకుని గుడ్ లక్ చెప్పి ఫోన్ నంబర్ ఇచ్చింది.. నా గొంతు ఆమె మళ్ళీ వినకపోవచ్చు. 

************

నాలుగో కథా? బహుశా అదే నాది కావొచ్చు. మీకు చెప్తాను. మనలో మనకే తెలియని వెలితి ఒకటుంటుంది. కొందరికి అది ఏ వెన్నుమీదో నొప్పి తెలియని పులిపిరిలా ఉండిపోతుంది. కొందరి దురదృష్టానికి అది కంటిమీద మొదలవుతుంది. ఆగలేరింక. దారులు వెతుకుతూ తపిస్తారు. ఏడుస్తూ కవిత్వం రాస్తారు, లేదా బొమ్మలు గీస్తారు, కొందరు కథలు చెప్తారు. ఏం చేసినా మన చేతివేళ్ళలో ఇమిడే మరో చెయ్యి వెలితిని పూడ్చడం ఎవరి తరం

నా ఫోన్ మోగుతోంది. ఏం చేసావ్ ఉదయం నుంచీ అని ప్రశ్న వినబడుతుంది. పెట్రీషియాకి కథలు చెప్పానని చెప్పనా


************


2019 TANA Souvenir లో ప్రచురితం