చినుకులు

ఉదయం నిద్ర లేచి కిటికిలోంచి చూసేసరికి వర్షం పడుతూ ఉండడం ఒక పెద్ద గొప్ప అనుభవం.
వర్షం తడిపిన మట్టి వాసన ముక్కుకి గుడ్ మార్నింగ్ చెప్తుంది.
మసాబు వెలుగు కళ్ళకి చలువ అద్దాలు పెట్టుకున్న ఎఫెక్ట్ కలిగిస్తుంది.
చిరుచలికి మెడమీది నూగు నిక్కబొడుచుకొని మెదడుని మేల్కొలిపి శరీరాన్ని బజ్జోమంటుంది.
మొత్తానికి వర్షం బధ్ధకాన్ని రాజేసి మనల్ని దుప్పట్లో దాచేస్తుంది.

ఎన్ని గుర్తొస్తాయో..! ఇన్ని దాటి అప్పుడే ఇంత దూరం వచ్చేసామా అని ఎంత ఆశ్చర్యం కలుగుతుందో..!
అనుభవం, అనుభూతి రెండు వేర్వేరు పదాలు. వర్షం పడడం అనుభవం.. దాని పర్యవసానాలు అనుభూతులూను.

ఉదయం నిద్రలేచేసరికి వాన పడుతూ ఉంటే ఎన్ని లాభాలుండేవో నన్ను అడగండి చెప్తాను.. స్కూల్ కి "బేడ్ వెదరాలిడే " అనబడు బేడ్ వెదర్ హాలిడే ఇచ్చేవారు. ఇప్పట్లా స్నో (మంచు కాదు స్నో) తెగ కురిసిపోతున్నా.. ఉదయానే కూలి పనికి పోయే మేస్త్రిలా పలుగు,పారా తీసుకోని, చలికి కొయ్యబారిపోతూ కార్ ని తవ్వి వెలికితీసుకొని, విజయగర్వంతో రోడ్ మీద జారుకుంటూ, ఎవడొచ్చి మన కార్ ని ముద్దెట్టుకుంటాడో అని గుండెలు అరచేతిలో పెట్టుకొని, బతుకు జీవుడా అనుకుంటూ ఆఫీస్ కి వెళ్ళాలా ఏమిటి? ఎంచక్కా ఇంకో అరగంట దుప్పట్లో గువ్వ పిట్టల్లా మసిలి అప్పుడు లేవచ్చు.

స్నానం చెయ్యనిదే అమ్మ చద్దెన్నం, ఆవకాయ కాదుకదా, గ్లాసెడు పాలు కూడా మన మొహాన పొయ్యదని భయం ఉందనుకో! పరవాలేదు.. బకెట్ లో సబ్బు కలిపి నురగ వచ్చే దాకా ఆడుకొని.. ఆ నీళ్ళు బడ బడా శబ్దం వచ్చేలా పారబోసి మొహం మాత్రం కడుక్కొని బట్టలు మార్చేసుకొని వచ్చెయ్యొచ్చు. వర్షం పడుతూ ఉంటే మనమేం చేస్తాం? చస్తామా? తప్పేం లేదు. ఒక్క రోజు స్నానం చెయ్యకపోతే నష్టమేం లేదు.

చూరునుంచి ధారలు ధారలుగా కారుతున్న వాననీటి సంగీతం ఏ మహానుభావుడి స్వరరచనో కదా..!
అది వింటూ అమ్మ పెట్టిందేదో తినేసి ఆ ధారల్లో చెయ్యి కడుక్కోవడముందే. అదీ అనుభూతి అంటే.

ఎంత సేపయినా చందమామలు, ఆంధ్ర ప్రభలు చదువుకోనిస్తారు. వర్షంలో తడవకుండా ఇంటి పట్టున మనం ఉండడమే పెద్దవాళ్ళకి కావలసినది. పుస్తకాలన్నీ క్షుణ్ణంగా చదివేసాక, నెమ్మదిగా జారుకొని నేస్తాలని చేరుకున్నామా! బోలెడు చెయ్యచ్చు వర్షంలో. పడవలు, కత్తి పడవలు మన పేర్లు రాసి పందాలు వేసి వదలచ్చు. పిడతలు, బుల్లి బకెట్లతో వాన నీళ్ళు పట్టి పారపొయ్యచ్చు.(తాగచ్చు కూడా..! )  కొంచెం వాన వెలిసిందా.. వీధిలో మిగిలిన దోస్తులేం చేస్తున్నారో చూసి , మేసే గాడిదలేమైనా మిగిలిపోతే చెడిపెయ్యొచ్చు. మన ఎకౌంటులో ఓ పది పైసలేమైనా ఉంటే ఇంతమందీ పోలోమని రోడ్డు మొదట్లో ఉన్న పాన్ షాప్ లో బిస్కెట్లు, గోల్డ్ ఫింగర్ లు కొనేసుకొని కాకెంగిలి చేసుకు పంచేసుకోవచ్చు. ఆ బురదలో హవాయ్ చెప్పులతో తపతపా అడుగులేసుకుంటూ ఇంటికి వచ్చాక మన గౌను వెనక ఏర్పడ్డ నల్లటి పోల్కాడిజైన్ చూసి ఇంట్ళో మన నడ్డి బద్దలగొడతారు. దురదృష్టం ఏమిటంటే, ఆ బురద చిందులు పడతాయని ముందు అసలు ఊహించం. 'ప్చ్..వట్టి కాళ్ళతో వెళ్ళొచ్చేసే వాళ్ళమే!' అని తరువాత పశ్చాత్తాపపడతాం.

ఇంకాస్త వయసొచ్చాక - వర్షం, రోజుకి కొత్త రంగులద్దేది.
వాన పడ్డ రోజు ఇంట్లో కూర్చోని హౌసీ, బేంక్ (మోనోపలీ),అంత్యాక్షరి ఆడడం, వేడిగా వేరుశనక్కాయలో,పకోడీలో తినాలనిపించడం, నేస్తాలతో దుప్పటి కప్పుకు కూర్చోని గాసిప్ మాట్లాడుకోవడం.
వర్షం బధ్ధకం కాదు, కొత్త కొత్త కోరికలు నేర్పేది.
చినుకులు చూస్తూ మనసుకు నచ్చిన వాళ్ళతో ముచ్చట్లు, గిల్లి కజ్జాలు.. అబ్బో..
మనసైన వాళ్ళో, వరసైన వాళ్ళో దాపుల్లో ఉంటే చెంగలువలు పూసితీరుతాయ్ మనసులో..
దొంగచూపులు, దోర నవ్వులని దాటి, కళ్ళు కలిపి కబుర్లు చెప్పే ధైర్యం చినుకులు, చలి ఇస్తాయంటే నమ్ముతారా?

మా అమ్మమ్మ గారింటికి వెళ్తే దొరికే అపురూపమైన వస్తువులేమిటంటే.. అమ్మమ్మ కుట్టే సంపెంగల జడ, చేసి పెట్టే గులాబి పువ్వులు (చెట్లకి పూసేవి కాదు.. వేడి వేడి చట్రానికి పూసేవి..హ్హాహ్హాహ్హా), పనస తొనలు,  బెండకాయ ముక్కలు వేసిన చారు, అప్పన్న దర్శనం,చిట్టి గారెలు. వర్షాకాలంలో వెళ్ళామా ఇంక కళ్ళకి విందే! జడివాన మొదలయిన క్షణంలో మెరుపు మెరిసినంత వేగంగా విరబూసి పలకరించే తెలతెల్లని చెంగలువలు. ఏం సువాసన.. ఏం అందం.. మరి రావు కదా! అపురూపమైన వస్తువుని చూస్తే 'మళ్ళీ ఎప్పుడా?' అనే బాధ చిన్నప్పుడు ఉండేది కాదు. దొరికినపుడు అనుభవించేయ్యడమే. ఇప్పుడో! అది దాచుకోవాలనో, సొంతం చేసుకోవాలనో తపన, స్వార్ధం. ఈ గుంజాటనలో అసలు విషయం అనుభవించలేకపోతున్నామనే  ధ్యాస ఉండదు.

ఇన్ని బంగారు క్షణాలు ఖర్చుపెట్టేసుకొని, పెద్దరికం ముసుగేసేసుకొని, డాలర్లు సంపాదిస్తున్నామా?
కనీసం నా పిల్లలు వర్షం లో తడిసి ఇంటికి వస్తే అయినా మనసుకు తశ్శాంతి కలుగుతుందేమో!

వంకాయ - వీరతాళ్ళు

కొండల్లో బంగారుకొండ మేరుపర్వతం అంటారు కదా!
అలాగే కూరల్లో రాజాకూర వంకాయని పలువురి అభిప్రాయం.
ఆ పలువురిలో నేను మొదటిదాన్ని,వంకాయనబడు శాకరాజానికి అరివీరాభిమానిని కూడా..

ఈ వంగ ప్రేమ ఈనాటిది కాదు. మా తండ్రి తాతల నుంచి సంక్రమించిన ఆస్థి. మా నాన్నగారు వంకాయకి వీరాభిమాన సంఘం స్థాపించిన మహానుభావుడు. ఆయన అదేదో ఎస్వీకృష్ణారెడ్డి సినిమాలో చూపించినట్టు ఫ్రిజ్జ్ లో వంకాయలు, బయట ఆయన బైక్ డిక్కి లో వంకాయలు ఉండగా, మూకుట్లో వేగుతున్న వంకాయల ఘుమఘుమని ఆస్వాదిస్తూ.."మణీ, ఇవాళ వంకాయ మెంతి కారం పెట్టి చేస్తానన్నావూ?"అని అతి సహజంగా ప్రశ్నించి వంకాయలు కొనడానికి బొంకుల దిబ్బకి, డిక్కీలో వంకాయలు కూరల బుట్టలోకి వంచి ఖాళీ చేసి మరీ వెళ్తూంటారు.
(బొంకులదిబ్బ అంటే మా ఊళ్ళో కూరగాయలమ్మే చోటు లెండి. దాని పుట్టు పూర్వోత్తరాలు మన వంకాయణంలో వద్దు.)

చేసిన పాపం చెప్తే పోతుందంటారు. చిన్నప్పుడు వంకాయని పెద్దగా ఇష్టపడే దాన్ని కాదు. అప్పట్లో నాతో మా నాన్నగారు అనేవారు "భానుమతి పాట, వంకాయ కూర ఆస్వాదించాలంటే ఓ వయసు రావాలే" అని.  "భానుమతి ముందు నచ్చిందా.. వంకాయని ముందు ప్రేమించావా?" అని నన్ను యక్షప్రశ్నలు వెయ్యవద్దని మనవి. నాకు వయసొచ్చేసింది. ఓ శుభ ముహూర్తంలో వంకాయతో ప్రేమలో బొక్క బోర్లా పడిపోయా.

ఇహ మా తాతగారు వంకాయని మహరాణిలా చూసుకొనేవారు. పసిపాపని ప్రేమించినంతగా ప్రేమించేవారు. ఆయన బొంకుల దిబ్బకి వంకాయ కోసమే వెళ్ళేవారు, వంకాయ కొననిదే ఇంటికి వచ్చేవారు కాదనడంలో అతిశయోక్తి లేనేలేదు.

ఏ ఎస్ పీ గారని మా ఊళ్ళో ఓ గణిత ఘనాపాఠి ఉండేవారు.. ఆయన వీధిలో కనిపించిన ప్రతిసారి మా నాన్నగారిని అడుగుతుండేవారట. "ఏమోయ్.. మీ అయ్యకి వంకాయంటే మహపిచ్చేం..? జీతంలో సగం పెట్టి వంకాయలే కొంటున్నాడురా..మీ అమ్మ తిట్టదా?" అని. ఆ వెర్రి బ్రాహ్మడికేం తెలుసు మా నాయనమ్మ కూడా వంగ ప్రేమికురాలేనని. అదొక్కటే ఆ దంపతులకి నిర్వివాదాంశమని.

ఏ ఎస్ పీ గారికి కొరుకుడుపడని ఇంకో లెక్కేమిటంటే..కాకరకాయలు , బెండకాయలు, కొత్తిమీర, కరివేపాకు,అల్లం, పచ్చిమిర్చి కూడా కొనేసాక అప్పుదు వంకాయలు కొనేవారు మా తాతగారు. ఇందులో సూక్ష్మమేమిట్రా అంటే.. ఆయన కొనే తెల్లటి పెద్ద పెద్ద పచ్చడి వంకాయలని వైరు బుట్టలో మిగిలిన కూరల పోగు మీద ముచికలు కిందకి, తల పైకి ఉండేలా గుచ్చి అసలు నలగకుండా ఇంటికి చేర్చేవారు. అంత ప్రేమ వంకాయంటే ఆయనకి.

అలా సంక్రమించిన పుట్టింటి సదాచారాన్ని భక్తి శ్రధ్ధలతో పుణికిపుచ్చుకొని, నేను సైతం అమెరికాలో దొరికే పలురకాల వంకాయలు యధాశక్తి కొంటూ, వండి వడ్డిస్తూ, తిని తరిస్తున్నాను.

విహారి ని వీలైతే ఓ మాంఛి ఇటాలియన్ పిల్లని వెతుక్కోమని చెప్పాలి. వాళ్ళొక్కళ్ళకే వంకాయంటే కాస్త భక్తి ఉంది. వాళ్ళ ఎగ్ ప్లాంట్ పర్మెసాన్ మన వంకాయ-కారం పెట్టిన కూరంత బావుండకపోయినా, వంకాయ బజ్జీల్లా బాగానే ఉంటుంది. కనీసం వంకాయతో ఓ క్లాసిక్ ఉండి ఏడ్చిందిగా వాళ్ళ జీవితాలకి. సంబంధం కలుపుకోవచ్చు. ఏమంటారు?  వంగదేశమనే పేరు చూసి బెంగాలీ పిల్ల బుట్టలో పడనివ్వనండోయ్. అది వంకాయని కాస్తా "బంకాయ" అనేసిందా.. నా మనసు కకావికలం అయిపోతుంది.

అసలు వంకాయ-టమాటో కూర చిరంజీవి - రాధ కాంబినేషన్ లాంటిదని మహ ముచ్చటపడ్డాడో వంకాయ ప్రియుడు. .. వంకాయ-కొత్తిమీర కారం "అబ్బబ్బబ్బో.. " అని ఆనందభాష్పాలు  రాల్చనిదెవరు? వంకాయకి ఉండే సహజమైన, సున్నితమైన రుచి కాస్తా పులుసులో పడి ఏమారిపోతోందే అనిపించినా.. మా అత్తగారు వండే వంకాయ పులుసు కూర కూడా బ్రహ్మాండమే సుమా!
గొప్ప మా అత్తగారిది కాదు. ఆవిడ వండిన లేత వంకాయది.